O καγκελάριος της Γερμανίας, Friedrich Merz εξέφρασε την αντίθεση του, χαρακτηρίζοντας λάθος την απόφαση των ΗΠΑ
Με φόντο το χάος που έχει προκληθεί στην παγκόσμια οικονομία και ενέργεια από το κλείσιμο του Στενού του Hormuz λόγω του πολέμου που κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την άρση κυρώσεων για το ρωσικό πετρέλαιο και τα πετρελαϊκά προϊόντα που είχαν φορτωθεί σε πλοία πριν από τις 12 Μαρτίου.
Αν και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, τόνισε ότι πρόκειται μόνο για ένα βραχυπρόθεσμο και εξειδικευμένο μέτρο που δεν θα αποφέρει σημαντικό όφελος στη Μόσχα, οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων είναι έντονες.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Antonio Costa έκανε λόγο για μια ανησυχητική εξέλιξη, ενώ ο καγκελάριος της Γερμανίας, Friedrich Merz εξέφρασε την αντίθεση του, χαρακτηρίζοντας λάθος την απόφαση των ΗΠΑ.
Ήδη πολλά δυτικά ΜΜΕ υποστηρίζουν ότι η απόφαση του Trump σχετικά με το ρωσικό πετρέλαιο μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη ρήξη μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ.
Και το ερώτημα είναι, γιατί οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να άρουν μέρος των αντιρωσικών κυρώσεων…
Η απόφαση
Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέτρεψε την πώληση πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από τη Ρωσία που είχαν φορτωθεί σε πλοία πριν από τις 12 Μαρτίου.
Η σχετική άδεια, που εκδόθηκε από το OFAC (Office of Foreign Assets Control), ισχύει μέχρι τις 11 Απριλίου.
Επιπλέον, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε σχέδια για χρήση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας και συζήτησε συντονισμό ενεργειών με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Πρόκειται για 100 εκατομμύρια βαρέλια
Η χαλάρωση των κυρώσεων των ΗΠΑ για το πετρέλαιο αφορά περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου, δήλωσε ο ειδικός εκπρόσωπος του Προέδρου της Ρωσίας για επενδυτική και οικονομική συνεργασία με ξένες χώρες, διευθύνων σύμβουλος του RDIF, Kirill Dmitriev.
«Στο πλαίσιο της αυξανόμενης ενεργειακής κρίσης, η περαιτέρω χαλάρωση των περιορισμών για τα ρωσικά ενεργειακά προϊόντα φαίνεται ολοένα και πιο αναπόφευκτη», είπε ο Ρώσος αξιωματούχος, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ ουσιαστικά αναγνώρισαν ότι χωρίς το ρωσικό πετρέλαιο η παγκόσμια αγορά δεν μπορεί να παραμείνει σταθερή.
Σε 30 δεξαμενόπλοια
Το πρακτορείο Bloomberg υπολόγισε ότι το ρωσικό πετρέλαιο και τα καύσιμα είναι διαθέσιμα για αγορά σε περίπου 30 δεξαμενόπλοια στα ύδατα της Ασίας.
Κυρίως πρόκειται για πετρελαιοειδή προϊόντα και κάποια ποσότητα ντίζελ, η τιμή των οποίων αυξήθηκε κατακόρυφα μετά το γεγονός ότι το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε το Στενό του Hormuz.
«Η απόφαση των ΗΠΑ δίνει στις χώρες και στα διυλιστήρια χρόνο να αντιμετωπίσουν το σοκ από τις προμήθειες στη Μέση Ανατολή.
Οι χώρες θα αγοράζουν ό,τι μπορούν να βρουν — η προτεραιότητα είναι η ενεργειακή ασφάλεια για όλους», αναφέρει το Bloomberg.
Γιατί οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να πάρουν αυτή την απόφαση
Οι στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν προκάλεσαν διακοπές στην προμήθεια και αύξησαν τις ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα καυσίμων στην παγκόσμια αγορά.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση των ΗΠΑ άρχισε να αναζητά τρόπους να αυξήσει την προσφορά πετρελαίου και να μειώσει την πίεση στις τιμές.
Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε τη μεγαλύτερη διακοπή προμήθειας πετρελαίου στην παγκόσμια ιστορία, δήλωσε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA).
«Οι ροές πετρελαίου και πετρελαιοειδών μέσω του Στενού του Hormuz μειώθηκαν από περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα στο ελάχιστο, οι δυνατότητες παράκαμψης αυτής της κρίσιμης διαδρομής είναι περιορισμένες και οι αποθήκες γεμίζουν», υποστηρίζει ο ΙΕΑ.
Δυσαρέσκεια παντού
Η απόφαση της κυβέρνησης Trump προκάλεσε δυσαρέσκεια όχι μόνο στους Ευρωπαίους εταίρους των ΗΠΑ, αλλά και εντός της χώρας.
Ο Υπουργός Οικονομικών Scott Bessent έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι η άρση των κυρώσεων για το ρωσικό πετρέλαιο είναι «βραχυπρόθεσμο μέτρο».
«Αυτό το εξειδικευμένο, βραχυπρόθεσμο μέτρο εφαρμόζεται μόνο στο πετρέλαιο που ήδη βρίσκεται σε πορεία προς τον προορισμό του και δεν θα αποφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος στην ρωσική κυβέρνηση, η οποία λαμβάνει τα περισσότερα έσοδα από τα ενεργειακά προϊόντα μέσω φόρων που εισπράττονται στο σημείο εξόρυξης» ανέφερε ο Bessent.
Υποσχέσεις…
Η βρετανική εφημερίδα Guardian υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση του Trump είχε υποσχεθεί επανειλημμένα να συνοδεύει τα πλοία μέσω του Στενού του Hormuz για να αποφευχθούν προβλήματα στην προμήθεια ενέργειας, αλλά αυτό δεν συνέβη.
«Τις τελευταίες μέρες, ο Trump προσπάθησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, ισχυριζόμενος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, επομένως η αύξηση των τιμών υποτίθεται ότι ωφελεί την Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές, η αύξηση της τιμής των καυσίμων μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετα προβλήματα, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να λάβει τα αναγκαία μέτρα» τονίζει ο Guardian.
Κυρώσεις… στον αέρα
Αυτό το βήμα φέρει δομικούς κινδύνους για ολόκληρο το καθεστώς κυρώσεων, εκτιμά ο επικεφαλής του αναλυτικού τμήματος της επενδυτικής εταιρείας «Rikom-Trust», οικονομολόγος Oleg Abelev.
«Πρόκειται για ένα προηγούμενο αναθεώρησης του καθεστώτος κυρώσεων.
Όλοι είδαν ότι οι κυρώσεις δεν είναι άτρωτες, ότι μπορούν να χαλαρώσουν υπό την πίεση της αγοράς.
Και αν η Κίνα και η Ινδία είδαν ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να υποχωρήσουν μπροστά σε μια κρίση, τότε δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος να τηρούν τις κυρώσεις.
Επιπλέον, τώρα άλλες χώρες και έμποροι θα περιμένουν νέες εξαιρέσεις σε οποιαδήποτε αύξηση τιμών», είπε ο Abelev.
Κατά την άποψή του, με αυτή την απόφαση οι ΗΠΑ έδειξαν την «πολιτική τους ευπάθεια».
Προς ρήξη
«Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια για τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας θα συνοδευτεί από εσωτερική αντιπαράθεση στις ΗΠΑ.
Οι ενέργειες της Ουάσινγκτον έρχονται επίσης σε αντίθεση με τη γραμμή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία, αντίθετα, σχεδιάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027 να απαγορεύσει πλήρως και αμετάκλητα το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο.
Στη δυτική συμμαχία μπορεί να προκύψει νέα ρήξη», τόνισε ο Abelev.
Γενικά, αυτή η ιστορία αποτελεί μια πολύ χαρακτηριστική απεικόνιση του γεγονότος ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις συγκρούονται με την οικονομική πραγματικότητα και αναγκάζουν όσους δημιούργησαν τις κυρώσεις να τις αναστείλουν. Από αυτή την άποψη, το γεγονός που συμβαίνει τώρα είναι πολύ σημαντικό, κατέληξε ο Abelev.
Πρώτο βήμα για συνεργασία;
Την Πέμπτη, 12 Μαρτίου, ο επικεφαλής του Russian Direct Investment Fund (RDIF), Kirill Dmitriev, ανακοίνωσε ότι, κατόπιν εντολής του Vladimir Putin, συναντήθηκε με τους επικεφαλής της ομάδας εργασίας για την οικονομική συνεργασία Ρωσίας-ΗΠΑ.
«Συζητήσαμε τόσο μελλοντικά έργα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποκατάσταση των ρωσο-αμερικανικών σχέσεων, όσο και την τρέχουσα κρίσιμη κατάσταση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας», — έγραψε στα κοινωνικά του δίκτυα.
Στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων Ρωσίας και ΗΠΑ στον οικονομικό τομέα, πολλοί ειδικοί αναρωτιούνται εάν η άρση μέρους των κυρώσεων κατά του ρωσικού πετρελαίου θα αποτελέσει το πρώτο βήμα για περαιτέρω «θέρμανση» στις σχέσεις των δύο χωρών.
Απαραίτητη η Ρωσία
«Το ίδιο το προηγούμενο, ειδικά σε συνδυασμό με την πρόσφατη μεμονωμένη άδεια για προμήθειες προς την Ινδία, καταδεικνύει τη μετάβαση της Ουάσιγκτον από μια αυστηρή και αδιάλλακτη γραμμή σε πιο στοχευμένες και αναγκαστικές αποφάσεις.
Με την πρώτη ματιά, αυτό το έγγραφο μπορεί να φαίνεται ως καθαρά τεχνικό μέτρο.
Ωστόσο, ακόμη και αυτή η, φαινομενικά, περιστασιακή χαλάρωση αποτελεί ένα εξαιρετικά ενδεικτικό σήμα.
Επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά μια απλή αλήθεια: η παγκόσμια οικονομία, παρά όλες τις προσπάθειες δημιουργίας εναλλακτικών μηχανισμών, αντικειμενικά δεν μπορεί να λειτουργήσει με σταθερότητα χωρίς τη συμμετοχή της Ρωσίας» τονίζει ο Ilya Mosyagin, διευθυντής του Κέντρου Μελέτης Διεθνούς Πολιτικής και Οικονομίας του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.
Κατά τη γνώμη του, η ρεαλιστικότητα περαιτέρω χαλάρωσης των περιορισμών στο άμεσο μέλλον εξαρτάται άμεσα από το πόσο έντονα οι ανισορροπίες στις παγκόσμιες αγορές θα πιέσουν την οικονομία των δυτικών χωρών.
«Παράθυρο»
Οι ειδικοί δεν αναμένουν άμεση κατάργηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, χαρακτηρίζοντας την απόφαση του Trump ως τεχνικό μέτρο.
«Πρόκειται για ένα είδος "παραθύρου" για τα φορτία πετρελαίου που έχουν ήδη φορτωθεί σε πλοία.
Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι η άδεια αφορά συγκεκριμένα το ρωσικό πετρέλαιο μπορεί να θεωρηθεί ως ένα μικρό βήμα προς τα εμπρός στις πρακτικές σχέσεις: στην παγκόσμια αγορά υπάρχει αρκετό άλλο πετρέλαιο, όμως η χαλάρωση δόθηκε ακριβώς σε αυτές τις προμήθειες.
Αυτό δεν σημαίνει άμεση κατάργηση των κυρώσεων, αλλά δείχνει ετοιμότητα για πιο ευέλικτη δράση» τόνισε ο πολιτικός αναλυτής Pavel Sevostyanov.
Μονομερής απόφαση
Παράλληλα, η μερική άρση των κυρώσεων επηρεάζει τις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης, πρόσθεσε ο πολιτικός αναλυτής Gevorg Mirzayan.
«Η ίδια η απόφαση για μερική άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, από την άποψη της λογικής της συλλογικής Δύσης, θα έπρεπε να ληφθεί σε συλλογικό πλαίσιο.
Τώρα, όμως, συνέβη το εξής: οι ΗΠΑ πήραν μια μονομερή, αυθαίρετη απόφαση.
Αυτό θα έχει πολύ αρνητικές συνέπειες για τη θέση των ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο» εκτιμά ο πολιτικός αναλυτής.
Κατά τη γνώμη του, στη Μόσχα κατανοούν γιατί πάρθηκε μια τέτοια απόφαση και δεν περιμένουν κάτι περισσότερο.
Το κύριο για τη Ρωσία τώρα είναι να αποσπάσει τη μέγιστη δυνατή ωφέλεια από την υπάρχουσα κατάσταση, κατέληξε ο Mirzayan.
Για το ρήγμα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ λόγω του ρωσικού πετρελαίου γράφουν και οι New York Times.
«Αυτό το βήμα της διοίκησης Τrump μπορεί να διχάσει ακόμη περισσότερο τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, η οποία αντιμετώπισε με σκεπτικισμό την επίθεση του Trump στο Ιράν και εξέφρασε την επιθυμία να συνεχίσει να ασκεί οικονομική πίεση στη Ρωσία», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Τι κερδίζει η Ρωσία
Ακόμη και η προσωρινή χαλάρωση της πίεσης των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο θα έχει θετική επίδραση σε ολόκληρο τον πετρελαϊκό τομέα και τον προϋπολογισμό της Ρωσίας, σημείωσε ο Ilya Mosyagin.
«Μια τέτοια απόφαση των ΗΠΑ επιτρέπει με ελάχιστες απώλειες να «ολοκληρωθούν» ήδη συναφθέντα συμβόλαια, εξασφαλίζοντας την εισροή συναλλάγματος και αποφεύγοντας τα λογιστικά μπλοκαρίσματα που σχετίζονται με την ακινητοποίηση των πλοίων στη θάλασσα.
Το αποτέλεσμα αυτού του μέτρου, αναμφίβολα, είναι περιορισμένο χρονικά, αλλά υποστηρίζει τη σταθερότητα των προμηθειών και δείχνει στους ξένους εταίρους ότι οι ρωσικές υποχρεώσεις εκτελούνται, παρά την εξωτερική πίεση», δήλωσε ο ειδικός.
Για τον μέσο Ρώσο, αυτή η κίνηση δεν θα αποτελέσει παράγοντα που να αλλάζει άμεσα την ισοτιμία του ρουβλίου ή τις τιμές της βενζίνης στα πρατήρια, πρόσθεσε ο Ilya Mosyagin.
«Η επίδραση αυτής της απόφασης είναι έμμεση, αλλά θεμελιώδης: η διατήρηση του εξαγωγικού δυναμικού της χώρας επηρεάζει άμεσα τα έσοδα του προϋπολογισμού, από τα οποία εξαρτώνται οι κοινωνικές παροχές, οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων και η υλοποίηση κρατικών προγραμμάτων. Η σταθερότητα του τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελεί τη βάση για τη γενική οικονομική ευημερία, ακόμη και αν ο μέσος πολίτης δεν αντιλαμβάνεται αυτή τη σύνδεση στην καθημερινή ζωή», εξήγησε ο Mosyagin.
Κλείνουν... τα μάτια
Αυτή τη στιγμή, η Ρωσία «βρίσκεται σε μια μοναδική κατάσταση», σημείωσε ο πολιτικός αναλυτής και ειδικός σε θέματα ΗΠΑ Malek Dudakov.
«Όλο και περισσότερες ασιατικές χώρες κλείνουν τα μάτια σε διάφορους αμερικανικούς περιορισμούς που είχαν επιβληθεί στο ρωσικό πετρέλαιο.
Διότι, όταν η εναλλακτική είναι η πλήρης κατάρρευση της εγχώριας οικονομίας και η έλλειψη καυσίμων, καμία απειλή δεν γίνεται πλέον αντιληπτή.
Στην πραγματικότητα, ολόκληρος ο μηχανισμός κυρώσεων καταρρέει σταδιακά», δήλωσε ο αναλυτής.
Κατά τη γνώμη του, όλες οι ενέργειες της αμερικανικής διοίκησης για μείωση των τιμών του πετρελαίου θα έχουν βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα, επειδή μέχρι να λειτουργήσει πλήρως το Στενό του Hormuz, τίποτα δεν θα αλλάξει ριζικά.
«Αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν επαρκείς στρατιωτικο-τεχνικές δυνατότητες για να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από το στενό.
Παραμένει μόνο η λήψη άλλων, πλέον οικονομικών μέτρων, με στόχο τη σταθεροποίηση της αύξησης των τιμών.
Ωστόσο, είναι αμφίβολο ότι η ομάδα του Donald Trump θα τα καταφέρει.
Παράλληλα, η Ρωσία παραμένει σε πλεονεκτική θέση», κατέληξε ο Dudakov.
www.bankingnews.gr
Αν και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, τόνισε ότι πρόκειται μόνο για ένα βραχυπρόθεσμο και εξειδικευμένο μέτρο που δεν θα αποφέρει σημαντικό όφελος στη Μόσχα, οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων είναι έντονες.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Antonio Costa έκανε λόγο για μια ανησυχητική εξέλιξη, ενώ ο καγκελάριος της Γερμανίας, Friedrich Merz εξέφρασε την αντίθεση του, χαρακτηρίζοντας λάθος την απόφαση των ΗΠΑ.
Ήδη πολλά δυτικά ΜΜΕ υποστηρίζουν ότι η απόφαση του Trump σχετικά με το ρωσικό πετρέλαιο μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη ρήξη μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ.
Και το ερώτημα είναι, γιατί οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να άρουν μέρος των αντιρωσικών κυρώσεων…
Η απόφαση
Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέτρεψε την πώληση πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων από τη Ρωσία που είχαν φορτωθεί σε πλοία πριν από τις 12 Μαρτίου.
Η σχετική άδεια, που εκδόθηκε από το OFAC (Office of Foreign Assets Control), ισχύει μέχρι τις 11 Απριλίου.
Επιπλέον, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε σχέδια για χρήση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας και συζήτησε συντονισμό ενεργειών με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Πρόκειται για 100 εκατομμύρια βαρέλια
Η χαλάρωση των κυρώσεων των ΗΠΑ για το πετρέλαιο αφορά περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου, δήλωσε ο ειδικός εκπρόσωπος του Προέδρου της Ρωσίας για επενδυτική και οικονομική συνεργασία με ξένες χώρες, διευθύνων σύμβουλος του RDIF, Kirill Dmitriev.
«Στο πλαίσιο της αυξανόμενης ενεργειακής κρίσης, η περαιτέρω χαλάρωση των περιορισμών για τα ρωσικά ενεργειακά προϊόντα φαίνεται ολοένα και πιο αναπόφευκτη», είπε ο Ρώσος αξιωματούχος, ο οποίος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ ουσιαστικά αναγνώρισαν ότι χωρίς το ρωσικό πετρέλαιο η παγκόσμια αγορά δεν μπορεί να παραμείνει σταθερή.
Σε 30 δεξαμενόπλοια
Το πρακτορείο Bloomberg υπολόγισε ότι το ρωσικό πετρέλαιο και τα καύσιμα είναι διαθέσιμα για αγορά σε περίπου 30 δεξαμενόπλοια στα ύδατα της Ασίας.
Κυρίως πρόκειται για πετρελαιοειδή προϊόντα και κάποια ποσότητα ντίζελ, η τιμή των οποίων αυξήθηκε κατακόρυφα μετά το γεγονός ότι το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε το Στενό του Hormuz.
«Η απόφαση των ΗΠΑ δίνει στις χώρες και στα διυλιστήρια χρόνο να αντιμετωπίσουν το σοκ από τις προμήθειες στη Μέση Ανατολή.
Οι χώρες θα αγοράζουν ό,τι μπορούν να βρουν — η προτεραιότητα είναι η ενεργειακή ασφάλεια για όλους», αναφέρει το Bloomberg.
Γιατί οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να πάρουν αυτή την απόφαση
Οι στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν προκάλεσαν διακοπές στην προμήθεια και αύξησαν τις ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα καυσίμων στην παγκόσμια αγορά.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση των ΗΠΑ άρχισε να αναζητά τρόπους να αυξήσει την προσφορά πετρελαίου και να μειώσει την πίεση στις τιμές.
Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε τη μεγαλύτερη διακοπή προμήθειας πετρελαίου στην παγκόσμια ιστορία, δήλωσε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA).
«Οι ροές πετρελαίου και πετρελαιοειδών μέσω του Στενού του Hormuz μειώθηκαν από περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα στο ελάχιστο, οι δυνατότητες παράκαμψης αυτής της κρίσιμης διαδρομής είναι περιορισμένες και οι αποθήκες γεμίζουν», υποστηρίζει ο ΙΕΑ.
Δυσαρέσκεια παντού
Η απόφαση της κυβέρνησης Trump προκάλεσε δυσαρέσκεια όχι μόνο στους Ευρωπαίους εταίρους των ΗΠΑ, αλλά και εντός της χώρας.
Ο Υπουργός Οικονομικών Scott Bessent έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι η άρση των κυρώσεων για το ρωσικό πετρέλαιο είναι «βραχυπρόθεσμο μέτρο».
«Αυτό το εξειδικευμένο, βραχυπρόθεσμο μέτρο εφαρμόζεται μόνο στο πετρέλαιο που ήδη βρίσκεται σε πορεία προς τον προορισμό του και δεν θα αποφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος στην ρωσική κυβέρνηση, η οποία λαμβάνει τα περισσότερα έσοδα από τα ενεργειακά προϊόντα μέσω φόρων που εισπράττονται στο σημείο εξόρυξης» ανέφερε ο Bessent.
Υποσχέσεις…
Η βρετανική εφημερίδα Guardian υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση του Trump είχε υποσχεθεί επανειλημμένα να συνοδεύει τα πλοία μέσω του Στενού του Hormuz για να αποφευχθούν προβλήματα στην προμήθεια ενέργειας, αλλά αυτό δεν συνέβη.
«Τις τελευταίες μέρες, ο Trump προσπάθησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, ισχυριζόμενος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, επομένως η αύξηση των τιμών υποτίθεται ότι ωφελεί την Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές, η αύξηση της τιμής των καυσίμων μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετα προβλήματα, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να λάβει τα αναγκαία μέτρα» τονίζει ο Guardian.
Κυρώσεις… στον αέρα
Αυτό το βήμα φέρει δομικούς κινδύνους για ολόκληρο το καθεστώς κυρώσεων, εκτιμά ο επικεφαλής του αναλυτικού τμήματος της επενδυτικής εταιρείας «Rikom-Trust», οικονομολόγος Oleg Abelev.
«Πρόκειται για ένα προηγούμενο αναθεώρησης του καθεστώτος κυρώσεων.
Όλοι είδαν ότι οι κυρώσεις δεν είναι άτρωτες, ότι μπορούν να χαλαρώσουν υπό την πίεση της αγοράς.
Και αν η Κίνα και η Ινδία είδαν ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να υποχωρήσουν μπροστά σε μια κρίση, τότε δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος να τηρούν τις κυρώσεις.
Επιπλέον, τώρα άλλες χώρες και έμποροι θα περιμένουν νέες εξαιρέσεις σε οποιαδήποτε αύξηση τιμών», είπε ο Abelev.
Κατά την άποψή του, με αυτή την απόφαση οι ΗΠΑ έδειξαν την «πολιτική τους ευπάθεια».
Προς ρήξη
«Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια για τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας θα συνοδευτεί από εσωτερική αντιπαράθεση στις ΗΠΑ.
Οι ενέργειες της Ουάσινγκτον έρχονται επίσης σε αντίθεση με τη γραμμή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία, αντίθετα, σχεδιάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027 να απαγορεύσει πλήρως και αμετάκλητα το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο.
Στη δυτική συμμαχία μπορεί να προκύψει νέα ρήξη», τόνισε ο Abelev.
Γενικά, αυτή η ιστορία αποτελεί μια πολύ χαρακτηριστική απεικόνιση του γεγονότος ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις συγκρούονται με την οικονομική πραγματικότητα και αναγκάζουν όσους δημιούργησαν τις κυρώσεις να τις αναστείλουν. Από αυτή την άποψη, το γεγονός που συμβαίνει τώρα είναι πολύ σημαντικό, κατέληξε ο Abelev.
Πρώτο βήμα για συνεργασία;
Την Πέμπτη, 12 Μαρτίου, ο επικεφαλής του Russian Direct Investment Fund (RDIF), Kirill Dmitriev, ανακοίνωσε ότι, κατόπιν εντολής του Vladimir Putin, συναντήθηκε με τους επικεφαλής της ομάδας εργασίας για την οικονομική συνεργασία Ρωσίας-ΗΠΑ.
«Συζητήσαμε τόσο μελλοντικά έργα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποκατάσταση των ρωσο-αμερικανικών σχέσεων, όσο και την τρέχουσα κρίσιμη κατάσταση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας», — έγραψε στα κοινωνικά του δίκτυα.
Στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων Ρωσίας και ΗΠΑ στον οικονομικό τομέα, πολλοί ειδικοί αναρωτιούνται εάν η άρση μέρους των κυρώσεων κατά του ρωσικού πετρελαίου θα αποτελέσει το πρώτο βήμα για περαιτέρω «θέρμανση» στις σχέσεις των δύο χωρών.
Απαραίτητη η Ρωσία
«Το ίδιο το προηγούμενο, ειδικά σε συνδυασμό με την πρόσφατη μεμονωμένη άδεια για προμήθειες προς την Ινδία, καταδεικνύει τη μετάβαση της Ουάσιγκτον από μια αυστηρή και αδιάλλακτη γραμμή σε πιο στοχευμένες και αναγκαστικές αποφάσεις.
Με την πρώτη ματιά, αυτό το έγγραφο μπορεί να φαίνεται ως καθαρά τεχνικό μέτρο.
Ωστόσο, ακόμη και αυτή η, φαινομενικά, περιστασιακή χαλάρωση αποτελεί ένα εξαιρετικά ενδεικτικό σήμα.
Επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά μια απλή αλήθεια: η παγκόσμια οικονομία, παρά όλες τις προσπάθειες δημιουργίας εναλλακτικών μηχανισμών, αντικειμενικά δεν μπορεί να λειτουργήσει με σταθερότητα χωρίς τη συμμετοχή της Ρωσίας» τονίζει ο Ilya Mosyagin, διευθυντής του Κέντρου Μελέτης Διεθνούς Πολιτικής και Οικονομίας του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.
Κατά τη γνώμη του, η ρεαλιστικότητα περαιτέρω χαλάρωσης των περιορισμών στο άμεσο μέλλον εξαρτάται άμεσα από το πόσο έντονα οι ανισορροπίες στις παγκόσμιες αγορές θα πιέσουν την οικονομία των δυτικών χωρών.
«Παράθυρο»
Οι ειδικοί δεν αναμένουν άμεση κατάργηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, χαρακτηρίζοντας την απόφαση του Trump ως τεχνικό μέτρο.
«Πρόκειται για ένα είδος "παραθύρου" για τα φορτία πετρελαίου που έχουν ήδη φορτωθεί σε πλοία.
Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι η άδεια αφορά συγκεκριμένα το ρωσικό πετρέλαιο μπορεί να θεωρηθεί ως ένα μικρό βήμα προς τα εμπρός στις πρακτικές σχέσεις: στην παγκόσμια αγορά υπάρχει αρκετό άλλο πετρέλαιο, όμως η χαλάρωση δόθηκε ακριβώς σε αυτές τις προμήθειες.
Αυτό δεν σημαίνει άμεση κατάργηση των κυρώσεων, αλλά δείχνει ετοιμότητα για πιο ευέλικτη δράση» τόνισε ο πολιτικός αναλυτής Pavel Sevostyanov.
Μονομερής απόφαση
Παράλληλα, η μερική άρση των κυρώσεων επηρεάζει τις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης, πρόσθεσε ο πολιτικός αναλυτής Gevorg Mirzayan.
«Η ίδια η απόφαση για μερική άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, από την άποψη της λογικής της συλλογικής Δύσης, θα έπρεπε να ληφθεί σε συλλογικό πλαίσιο.
Τώρα, όμως, συνέβη το εξής: οι ΗΠΑ πήραν μια μονομερή, αυθαίρετη απόφαση.
Αυτό θα έχει πολύ αρνητικές συνέπειες για τη θέση των ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο» εκτιμά ο πολιτικός αναλυτής.
Κατά τη γνώμη του, στη Μόσχα κατανοούν γιατί πάρθηκε μια τέτοια απόφαση και δεν περιμένουν κάτι περισσότερο.
Το κύριο για τη Ρωσία τώρα είναι να αποσπάσει τη μέγιστη δυνατή ωφέλεια από την υπάρχουσα κατάσταση, κατέληξε ο Mirzayan.
Για το ρήγμα μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ λόγω του ρωσικού πετρελαίου γράφουν και οι New York Times.
«Αυτό το βήμα της διοίκησης Τrump μπορεί να διχάσει ακόμη περισσότερο τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, η οποία αντιμετώπισε με σκεπτικισμό την επίθεση του Trump στο Ιράν και εξέφρασε την επιθυμία να συνεχίσει να ασκεί οικονομική πίεση στη Ρωσία», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Τι κερδίζει η Ρωσία
Ακόμη και η προσωρινή χαλάρωση της πίεσης των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο θα έχει θετική επίδραση σε ολόκληρο τον πετρελαϊκό τομέα και τον προϋπολογισμό της Ρωσίας, σημείωσε ο Ilya Mosyagin.
«Μια τέτοια απόφαση των ΗΠΑ επιτρέπει με ελάχιστες απώλειες να «ολοκληρωθούν» ήδη συναφθέντα συμβόλαια, εξασφαλίζοντας την εισροή συναλλάγματος και αποφεύγοντας τα λογιστικά μπλοκαρίσματα που σχετίζονται με την ακινητοποίηση των πλοίων στη θάλασσα.
Το αποτέλεσμα αυτού του μέτρου, αναμφίβολα, είναι περιορισμένο χρονικά, αλλά υποστηρίζει τη σταθερότητα των προμηθειών και δείχνει στους ξένους εταίρους ότι οι ρωσικές υποχρεώσεις εκτελούνται, παρά την εξωτερική πίεση», δήλωσε ο ειδικός.
Για τον μέσο Ρώσο, αυτή η κίνηση δεν θα αποτελέσει παράγοντα που να αλλάζει άμεσα την ισοτιμία του ρουβλίου ή τις τιμές της βενζίνης στα πρατήρια, πρόσθεσε ο Ilya Mosyagin.
«Η επίδραση αυτής της απόφασης είναι έμμεση, αλλά θεμελιώδης: η διατήρηση του εξαγωγικού δυναμικού της χώρας επηρεάζει άμεσα τα έσοδα του προϋπολογισμού, από τα οποία εξαρτώνται οι κοινωνικές παροχές, οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων και η υλοποίηση κρατικών προγραμμάτων. Η σταθερότητα του τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελεί τη βάση για τη γενική οικονομική ευημερία, ακόμη και αν ο μέσος πολίτης δεν αντιλαμβάνεται αυτή τη σύνδεση στην καθημερινή ζωή», εξήγησε ο Mosyagin.
Κλείνουν... τα μάτια
Αυτή τη στιγμή, η Ρωσία «βρίσκεται σε μια μοναδική κατάσταση», σημείωσε ο πολιτικός αναλυτής και ειδικός σε θέματα ΗΠΑ Malek Dudakov.
«Όλο και περισσότερες ασιατικές χώρες κλείνουν τα μάτια σε διάφορους αμερικανικούς περιορισμούς που είχαν επιβληθεί στο ρωσικό πετρέλαιο.
Διότι, όταν η εναλλακτική είναι η πλήρης κατάρρευση της εγχώριας οικονομίας και η έλλειψη καυσίμων, καμία απειλή δεν γίνεται πλέον αντιληπτή.
Στην πραγματικότητα, ολόκληρος ο μηχανισμός κυρώσεων καταρρέει σταδιακά», δήλωσε ο αναλυτής.
Κατά τη γνώμη του, όλες οι ενέργειες της αμερικανικής διοίκησης για μείωση των τιμών του πετρελαίου θα έχουν βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα, επειδή μέχρι να λειτουργήσει πλήρως το Στενό του Hormuz, τίποτα δεν θα αλλάξει ριζικά.
«Αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν επαρκείς στρατιωτικο-τεχνικές δυνατότητες για να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από το στενό.
Παραμένει μόνο η λήψη άλλων, πλέον οικονομικών μέτρων, με στόχο τη σταθεροποίηση της αύξησης των τιμών.
Ωστόσο, είναι αμφίβολο ότι η ομάδα του Donald Trump θα τα καταφέρει.
Παράλληλα, η Ρωσία παραμένει σε πλεονεκτική θέση», κατέληξε ο Dudakov.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών